İklim krizine karşı dirençli mahalleler, sürdürülebilir bir gelecek için doğa ile uyumlu tasarımlar artık bir zorunluluk.
Samsun’da son yıllarda hız kazanan kentsel dönüşüm projeleri ile ilgili olarak, süreç ve bilgilendirme için geçtiğimiz ay ilk kez birden fazla seminer ve sempozyum yapıldı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Şehir Planlama Öğrenci topluluğunca düzenlenen “Kentsel Yenileme ve Dönüşüm Uygulamaları Süreçleri” ve yine aynı ay Samsun Büyükşehir Belediyesi’nce düzenlenen “Kentsel Dönüşüm Sempozyumu” ile konu derinlemesine ele alındı. Tabi ki bu gelişmeler şehrimiz, bölgemiz için oldukça sevindiriciydi.
Bu konu bu kadar hız kazanmışken, Kentsel Dönüşüm Samsun İl Temsilcisi kimliğimle vurgulamak istediğim noktalar var. İlimizde planlanan dönüşüm projeleri hayata geçirilirken dikkat edilmesi gereken çok önemli bir husus var: “Dönüşüm, yapısal güvenliğin ötesine geçmek zorunda.”
Bugün artık sadece riskli yapıları yıkmak ve yerine yenilerini yapmak yeterli değil. İklim krizinin etkileriyle birlikte kentlerimizi yalnızca doğal afetlere değil, aynı zamanda aşırı hava olaylarına, doğal afetlere, su krizine ve çevresel bozulmalara karşı da dirençli hale getirmemiz gerekiyor. Üstelik kısa zaman önce şehrimizde yaşadığımız acı bir tecrübe de hala hafızalarda, artık afetler olmadan önce önlem alma zamanı…
Peki, Samsun bu dönüşüme hazır mı? Kentsel dönüşüm ile yeşil dönüşüm nasıl mümkün olabilir? İlgili kurumlar, STK’lar, halk olarak konuya bu açıdan bakılması şarttır. Bunun cevapları aranarak, yeşil dönüşüm odaklı bir stratejiyle süreç yürütülmelidir.
Yeşil Dönüşüm Ne Demek?
Yeşil dönüşüm, sadece daha fazla yeşil alan yaratmak değildir. Bu, bir hayat tarzı ve zihniyet değişimi olmalıdır. Doğa odaklı, daha sürdürülebilir bir yaşam algısı aslında tüm bireylerde oluşması gereken bir hayat tarzı… Şehirlerimiz açısından ise;
• Enerji verimli binalar,
• Doğal havalandırma ve gün ışığı kullanımı,
• Işık ve ses kirliliğini minimuma indirecek tasarımlar,
• Yağmur suyu hasadı,
• Gri su geri dönüşümü,
• Coğrafya ve topografik yapıya uygun yerleşmeler (onlara rağmen değil!),
• Yeşil çatılar ve dikey bahçeler gibi uygulamalar bu dönüşümün temel taşlarıdır.
Samsun gibi Karadeniz kıyısındaki şehirler için bu uygulamalar sadece “çevreci” değil, aynı zamanda yaşamı sürdürülebilir kılacak zorunlu adımlardır.
Kentsel Dönüşüm Projelerinde Neden Yok?
Ne yazık ki pek çok kentsel dönüşüm projesinde hala mimari ve mühendislik çözümleri yalnızca maliyet odaklı. Yeşil altyapı yatırımının “masraf” değil, geleceğe yatırım olduğunu anlatmamız gerekiyor. Planlamadan uygulamaya kadar her aşamada çevresel kriterlerin dikkate alınması, hem kentin yaşanabilirliğini hem de geleceğe direncini artıracaktır. Ülkece kalkınmanın yolu işte tam olarak burada saklıdır.
Peki Nasıl Yaparız? : Toplumun ve Yerel Yönetimin Rolü
• Yerel yönetimlerin yeşil dönüşümü imar planlarına entegre etmesi,
• Üniversiteler, STK’lar ve teknik uzmanlarla iş birliği yapılması,
• Vatandaşların eğitim ve farkındalık kampanyalarıyla sürece dahil edilmesi, dönüşümün başarısını doğrudan etkileyecektir.
Mayıs Ayında Ne Konuştuk?
Kentsel Dönüşüm Vakfı Samsun İl Temsilciliği olarak Mayıs ayında katıldığımız “Kentsel Yenileme ve Dönüşüm Uygulamaları Süreçleri” seminerlerinde kentsel dönüşümü her yönüyle ele almaya çalıştık. Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı Mütevelli heyet üyesi Av. Sinan ALAÇAMLI “Kentsel Dönüşüm Hukuku” konusunu ele alırken, yine mütevelli heyet üyesi Şehir Plancı Aslı TEKCAN tarafından “Kentsel Dönüşüm ve Değerleme İlişkisi” başlıklı sunumlar gerçekleştirildi. Tarafımca il temsilcisi olarak da “Samsun’da Kentsel Dönüşüm Mevcut Durum ve Gelecek Perspektifleri” konusunu ele aldım.
Seminerde, yapısal güvenliğin dışında iklim dostu mahallelerin ve doğa ile uyumlu tasarım anlayışının da kentsel dönüşümün ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini, “Doğaya rağmen değil doğayla uyumlu” projeler üretmemiz ve hayata geçirmemiz gerektiğini vurguladık. Vakıf olarak bu konuda her türlü işbirliğine açık olduğumuzu belirttik. Samsun’un dönüşüm sürecinde örnek olabilecek pilot uygulamaların desteklenmesi çağrısında bulunduk.
Son Söz: Samsun’un geleceği, bugün nasıl dönüşeceğine bağlı. Beton değil; yaşam, direnç ve doğa merkezli dönüşüm için; yerel yönetimler, STK’lar, vatandaşlar kısacası tüm paydaşlar ile şimdi harekete geçme zamanı.
Duygu BİRCAN ALAÇAMLI
Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı Samsun İl Temsilcisi
Harita Yüksek Mühendisi
Lisanslı Gayrimenkul Değerleme Uzmanı
Kentsel Dönüşüm Uzmanı
