Milli Eğitim Bakanlığı bu ara sınıflara getirdiği ortak merkezi sınav sistemi LGS ve YKS gibi eleme sınavı değildir. Bu çoktan seçmeli test sisteminin eğitimi baltalayan yan etkilerinden birisi nitelikli liselerde okuyanla, batı- doğu arasındaki olanak farkını yok sayarak herkesin eşit olmadığı eğitim atmosferinde eşitmiş gibi performans beklemesi idi. Şimdi bu sistemle aynı kaygıya hizmet etmekte sınav standart ama eğitim standart değil.
Bu çelişkiler yumağında ortak yazılı sınavların zayıf yönlerini sıralarsak:
1. İlkokulda sınav görmeyen öğrenci 5.sınıfta dijital çağın yazmayı sevmeyen öğrencisi olarak yazılı sınava maruz kalmakta. İlkokulda okuma yazma becerisi gelişmeden mezun olan bir çok öğrenci türedi.
2. Yol haritasını tam anlamıyla anlamayan, benimsemeyen öğretmen öğrenciyi nasıl yetiştirsin. Bu belirsizlikte öğretmenin eğitime dönük iş yükü yerine veri işlemeye dönük iş yükü artmakta. Öğretmenin uygulama vizyonu ile uygulama alanı gelişmemişse nasıl beceri odaklı eğitim versin. Laboratuvar, spor salonları, sanat atölyeleri vb. olanaklar kaç okulda istenen düzeyde
3. Ölçme araçlarının çeşitliliği artırılamıyor testin yerini yazılı alıyor bireysel becerileri geliştirme adına iki seçenek arasına sıkışmak geleceğimizin teminatı gençlere ne kadar katkı sağlayabilir ki..
4. Tüm öğrencilere standart yaklaşma objektif adil ölçme iyi niyetini adil olmaktan çıkartan ikilem olmaz mı?. Bütün öğrenciler eşit öğrenme olanaklarına sahip olmamanın ötesinde aynı derecede sınıf içinde odaklanma dinleme evde ders çalışıp bilgilerini pekiştirme olanağına ve isteğine sahip mi... 40 kişilik sınıflarla 20 kişilik sınıflar beceri odaklı bağlam temelli eğitim bütün öğrencilere eşit mi, 40 kişilik sınıfta mümkün mü…
5. Hepsinden önemlisi öğretmenin öğrencinin yerel durumunu gözlemini dışlaması bu sınavın fırsat eşitsizliğini azaltma yerine artırmaz mı..Neyi kimden kaçırarak ölçüyoruz. Öğretmenin devre dışı olduğu sistemde merkezi değerlendirme uzaktan eğitim kadar başarısız olmaz mı?. Öğretmenin caydırıcı yönlendirici kılavuzluğu saygınlığı körelmez mi?
6. Bağlam temelli eğitim ortamı sağlanmadan ölçme aracına bağlam temelli demekle çocukların günlük hayata ilişkin problem çöme çeşitliliğini nasıl artıracaksınız? Hangi soru hangi öğrencinin hangi yeteneğini nasıl ölçebilir tartışmalı. Bütüncül portfolyo değerlendirme sistemi anasınıfından ilkokulun sonuna kadar biriken her şeyi kapsar. Bu kapsam alanındakilerin objektif değerlendirebilecek yetkinlikte uzmanlarla gerçekçi yönlendirme yapılabilir.
7. Bu soruların sonucunda nitelikli liseye geçiş yapacak, diğerleri niteliksiz algılanmaz mı? Fırsat eşitliğini artıran nitelikli niteliksiz yaklaşımı sosyal devlet anlayışına ters düşmez mi?
8. Sistemin en zayıf halkası öğretmeni yetiştirmeden sistemi dayatması. Öğretmeni eğitimin lideri yapma yerine ağır işçisi yaparsanız öğretmenin üretim yapma, yaratıcı çözümler getirme becerisi gelişebilir mi. Öğretmeni ıskalayan hangi proje olursa olsun sürdürülebilir ve verimli olmayacaktır. Her denenen sistemin ortak zararı telafisi olmayan zaman ve insan israfı oluyorsa gelecek vizyonumuz pragmatik, toplumsal ve küresel ihtiyaçları karşılamaktan oldukça uzak olarak samimi bulunmayacaktır.
Asım KURUMAHMUT/ Eğitim ve Kariyer Danışmanı