Samsun'da ortaklık kültürü yok

Samsun İmalat Sanayi Envanteri, imalatçıların değişik özelliklerini ortaya çıkarıyor. Envantere göre ortaklık yapmayı sevmeyen imalatçılar, yüzde 21 ranında kadın istihdam ediyor. İmalatçılar büyük oranda ilköğretim mezunu istihdam ederken, ürünlerinin yüzde 4'ünü ihrac ediyor. Samsun'da imalat yapan 2 bin 921 firmanın incelenmesi sonucu ortaya çıkanlar:

ORTAKLIK KÜLTÜRÜ YOK

İşletmelerin yüzde 72,2’lik bir oranının ferdi mülkiyet olması Samsun imalat sanayinde bireysel hareket tarzının benimsendiğinin bir göstergesidir. Küçük yapıdaki işletmelerin bir araya gelerek daha kurumsal bir yapıya kavuşması ve şirket altında toplanılması gerekli iken bunun ferdi mülkiyetle sınırlı kaldığını görmekteyiz. Buna paralel olarak işletmelerin % 66,8’i daha yeni ticari faaliyetlerine başlamış 11 yıl ve altı faaliyet yılına sahip işletmelerdir. İşletmelerin devamlılığı için sağlam bir altyapı ve süreklilik esastır. 36 ve üzeri faaliyet yılına sahip işletme sayısı ise sadece % 3,7 ile sınırlı kalmıştır. İşletmelerde ortak hareket etme stratejisi olmadığı görülmektedir. Bunun en önemli göstergesi işletmelerin % 71,7’sinde ortaklık yapısının olmayışıdır. Ortak yapı kurulmadığı taktirde işletme sermayesi bir kişi üzerine kalmaktadır. Bu da ileriki ticari faaliyet yıllarında tüm 
sıkıntıları tek başına göğüslemek gerektiğini işaret etmektedir. Ortaklık yapısına sahip işletme oranı % 28,3’tür. Ortaklık yapısına sahip olanlar incelendiğinde ise % 93’lük bir kesimin 2-5 ortaklık yapısına sahip oldukları görülmektedir.

ÜRÜNLERDE UZMAN OLUNAMIYOR

İşlemelerin üretim şekilleri incelendiğinde % 91,7’lik bir kesim hammadde alıp tüm aşamalarını gerçekleştirdikten sonra bitmiş ürünü üreten (fasoncu kullanmayan) bir yapıya sahip oldukları görülmüştür. İşletmelerin neredeyse tamamına yakını ürünlere ilişkin tüm aşamaları kendi bünyelerinde gerçekleştirmektedirler. Bunun en büyük dezavantajı belirli ürünlerde uzmanlaşamamaktır. Her şeyi ben bilirim ben yaparım mantığından sıyrılarak markalaşma yoluna gidilmelidir.

İLKOKUL MEZUNU İSTİHDAM EDİLİYOR

İmalat sanayinde kadın istihdam oranı % 21,5 seviyesindedir. Bu oran Türkiye genel kadın istihdam oranı olan % 28,4’ün altındadır. İstihdam edilen personelin eğitim seviyeleri incelendiğinde ise ilk ve ortaokul mezunu olanlar % 65,7’dir. Meslek liseleri ve meslek yüksek okulları mezunlarının imalat sanayinde toplam payının % 13,4 olması ise resmin farklı bir boyutudur. Ara eleman yetiştirmeyi amaçlayan bu eğitim ve öğretim kurumlarının imalat sanayinde yeterince yer bulamaması düşünülüp çözüm getirilmesi gereken bir konudur. İşletmelerin meslek lisesi ve meslek yüksek okulu mezunu istihdam etmemelerinin yanında üniversite mezunlarının da yeterince istihdam edilmediği görülmektedir. Meslek lisesi, meslek yüksek okulu ve üniversite 
mezunu istihdam etmeyen işletmelerin profesyonelce hareket etmeleri ve yönetilmeleri imkânsız 
görülmektedir. İşletmelerin sadece % 4,7’si ihracat yaptıklarından geri kalan kısım ürünlerini sadece iç pazara sunmaktadırlar.

Kaynak: Samsun Sempzyumu Kitabı