30 Ağustos, sadece bir askerî zafer değil; yok edilmek istenen bir milletin yeniden doğuşu, vatan topraklarının bölünemez bütünlüğünün tescili ve çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı stratejik bir milattır.Büyük Taarruz'a Giden Yol ve Stratejik HazırlıklarSakarya Meydan Muharebesi’nin ardından düşmanın savunmaya çekilmesiyle birlikte Türk ordusu, yaklaşık bir yıl süren gizli ve titiz bir hazırlık sürecine girdi. Ordunun taarruz gücüne ulaşması için ikmal hatları güçlendirildi, Doğu ve Güney cephelerindeki birlikler gizlilikle Batı Cephesi’ne kaydırıldı.
Mustafa Kemal Paşa’nın "Gattarane bir taarruz" planı doğrultusunda, düşmanın hiç beklemediği bir noktadan —Afyonkarahisar’ın güneyinden— baskın tarzında bir harekât planlandı. Harekâtın zamanlaması ve planları son ana kadar bir devlet sırrı gibi saklandı.26 Ağustos Kocatepe Baskını ve 30 Ağustos Dumlupınar26 Ağustos 1922: Sabah saat 04.30’da Afyon Kocatepe’den başlayan yoğun topçu ateşiyle Büyük Taarruz fiilen başladı. Türk piyadesi, imkânsız denilen düşman tahkimatlarını ve müstahkem mevkilerini saatler içinde aşarak ilerlemeye başladı.27-29 Ağustos: Yunan ordusunun savunma hatları yarılıp iletişim kanalları kesildi. İki taraf arasında çetin göğüs göğüse çarpışmalar yaşandı.
30 Ağustos 1922: Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’nın bizzat cephe hattından yönettiği Başkomutanlık Meydan Muharebesi (Dumlupınar Meydan Muharebesi) sonucunda düşman birliklerinin ana unsurları kuşatılarak imha edildi veya esir alındı."Ordular, İlk Hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!"30 Ağustos’ta elde edilen kesin zaferin ardından Batı Cephesi’ndeki birliklerin kaçan düşmanı takip etmesi amacıyla Gazi Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de tarihe geçen şu emri verdi:"Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!"Bu tarihi emirle şahlanan Türk ordusu, aralıksız bir takiple 9 Eylül 1922’de İzmir’e girerek şehri düşman işgalinden kurtardı. Ardından 11 Eylül'de Bursa, takip eden günlerde ise tüm Batı Anadolu düşmandan temizlendi. Mudanya Mütarekesi’ne giden yol açıldı ve Millî Mücadele’nin askerî safhası başarıyla tamamlandı.
Zafer Bayramı'nın Yasal ve Resmi Tarihçesiİlk Kutlama (1924): 30 Ağustos, ilk olarak 1924 yılında Afyonkarahisar’ın Çal köyü yakınlarında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün katıldığı bir törenle "Başkumandan Zaferi" adıyla kutlandı. Tören sırasında Meçhul Asker Abidesi’nin temeli de atıldı.Resmi Bayram İlan Edilmesi (1926): 1 Nisan 1926 tarihinde kabul edilen 795 sayılı kanunla 30 Ağustos, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde "Zafer Bayramı" olarak resmi milli bayram kabul edildi.TSK Sanat ve Sancak Günü: Aynı zamanda her yıl 30 Ağustos tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki askeri okulların mezuniyet törenleri ile subay ve astsubayların rütbe terfileri gerçekleştirilmektedir.
30 Ağustos Zaferi’nin Tarihsel ve Siyasi Anlamı30 Ağustos Zaferi, Türk milletinin kendi topraklarında esaret altında yaşamayacağını, Sevr Antlaşması’nın geçersiz olduğunu ve Anadolu’nun sonsuza dek Türk yurdu kalacağını tüm dünyaya ilan ettiği bildiridir. Bu zafer, diplomatik alanda Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasını sağlarken, iç siyasette de Cumhuriyet’in ilanı ve modern reformların yapılması için gerekli olan güvenli ortamı yaratmıştır.Her yıl 30 Ağustos’ta yurt genelinde, KKTC’de ve dış temsilciliklerde düzenlenen törenlerle; vatan uğruna can veren şehitlerimiz ve Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile silah arkadaşları minnet ve rahmetle anılmaktadır.
Mustafa Kemal Paşa’nın "Gattarane bir taarruz" planı doğrultusunda, düşmanın hiç beklemediği bir noktadan —Afyonkarahisar’ın güneyinden— baskın tarzında bir harekât planlandı. Harekâtın zamanlaması ve planları son ana kadar bir devlet sırrı gibi saklandı.26 Ağustos Kocatepe Baskını ve 30 Ağustos Dumlupınar26 Ağustos 1922: Sabah saat 04.30’da Afyon Kocatepe’den başlayan yoğun topçu ateşiyle Büyük Taarruz fiilen başladı. Türk piyadesi, imkânsız denilen düşman tahkimatlarını ve müstahkem mevkilerini saatler içinde aşarak ilerlemeye başladı.27-29 Ağustos: Yunan ordusunun savunma hatları yarılıp iletişim kanalları kesildi. İki taraf arasında çetin göğüs göğüse çarpışmalar yaşandı.30 Ağustos 1922: Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’nın bizzat cephe hattından yönettiği Başkomutanlık Meydan Muharebesi (Dumlupınar Meydan Muharebesi) sonucunda düşman birliklerinin ana unsurları kuşatılarak imha edildi veya esir alındı."Ordular, İlk Hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!"30 Ağustos’ta elde edilen kesin zaferin ardından Batı Cephesi’ndeki birliklerin kaçan düşmanı takip etmesi amacıyla Gazi Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de tarihe geçen şu emri verdi:"Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!"Bu tarihi emirle şahlanan Türk ordusu, aralıksız bir takiple 9 Eylül 1922’de İzmir’e girerek şehri düşman işgalinden kurtardı. Ardından 11 Eylül'de Bursa, takip eden günlerde ise tüm Batı Anadolu düşmandan temizlendi. Mudanya Mütarekesi’ne giden yol açıldı ve Millî Mücadele’nin askerî safhası başarıyla tamamlandı.Zafer Bayramı'nın Yasal ve Resmi Tarihçesiİlk Kutlama (1924): 30 Ağustos, ilk olarak 1924 yılında Afyonkarahisar’ın Çal köyü yakınlarında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün katıldığı bir törenle "Başkumandan Zaferi" adıyla kutlandı. Tören sırasında Meçhul Asker Abidesi’nin temeli de atıldı.Resmi Bayram İlan Edilmesi (1926): 1 Nisan 1926 tarihinde kabul edilen 795 sayılı kanunla 30 Ağustos, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde "Zafer Bayramı" olarak resmi milli bayram kabul edildi.TSK Sanat ve Sancak Günü: Aynı zamanda her yıl 30 Ağustos tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki askeri okulların mezuniyet törenleri ile subay ve astsubayların rütbe terfileri gerçekleştirilmektedir.30 Ağustos Zaferi’nin Tarihsel ve Siyasi Anlamı30 Ağustos Zaferi, Türk milletinin kendi topraklarında esaret altında yaşamayacağını, Sevr Antlaşması’nın geçersiz olduğunu ve Anadolu’nun sonsuza dek Türk yurdu kalacağını tüm dünyaya ilan ettiği bildiridir. Bu zafer, diplomatik alanda Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasını sağlarken, iç siyasette de Cumhuriyet’in ilanı ve modern reformların yapılması için gerekli olan güvenli ortamı yaratmıştır.Her yıl 30 Ağustos’ta yurt genelinde, KKTC’de ve dış temsilciliklerde düzenlenen törenlerle; vatan uğruna can veren şehitlerimiz ve Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile silah arkadaşları minnet ve rahmetle anılmaktadır. 
